Sklaus rum fti: Ana Mara Matute

image

Bklestur minn strist af hughrifum. Ekki dintum. Stundum langar langar mig einungis til a lesa bkur r hinum spskuumlandi heimi. eim fylgja einhverjir tfrar sem g kann ekki skil . Fyrir nokkru setti g inn leitarori spnskar bkmenntir hbs.is. g fkk langan girnilegan lista. Fyrir valinu var Sklaus rum fti eftir Ana Mara Matute. Umsgn hbs.is segir:hrifamikil en um lei falleg saga um litla stlku, Gabrelu, sem hf er tundan og hvernig hn einmannaleika snum br til sinn vintraheim. Frbrlega skrifu og margr saga sem erindi til flks llum aldri. Ana Mara Matute er meal ekktustu og hugaverustu nlifandi rithfunda Spnar.

etta er dsamleg bk, sem flytur lesanda vit vintra eins og au gerast best en jafnframt segir hn sgu litlu stlkunnar sem var alls staar fyrir og enginn vildi leika vi.

Gabrela sgupersna essarar sgu er yngst systkinahpnum, fair hennar er fjarverandi vegna vinnu sinnar em mirin greinilega ekkert afgangs fyrir barni. Hn finnur huggun a fylgjast me jnustuflkinu, sem mrg horn a lta. Og svo br hn sr til vintraheim og heimur vintranna og veruleikans renna saman. a er sagt a a s erfitt a flokka bkur Matute, setja r kvei bkmenntahlf. Tala hefur veri um ljrnt raunsi. Hljmar vel. essari sgu bregur fyrir mrgum kunnuglegum vintraminnum. a gerir ngjuna vi lesturinn enn meirI.

a sem gerir tgfu essarar bkar enn meira spennandi er a hn er tvmla, .e.a.s. nnur hver blasa er spnsku. etta get g v miur ekki ntt mr vegna verrandi sjnar, eins miki og mig langar til a lra spnsku. g ver a lta mr ngja a hlusta hljbkina. En a get g kk s tkninni. Bkin er listavel lesin af Jni B. Gulaugssyni.

Ana Mara Matute (f. 1925 d. 2014) er margverlaunaur hfundur. Hn byrjai a skrifa kornung og geri tgfusamning vi forlag ur en hn varmyndug. Fair hennar undirritai fyrir hennar hnd. Nsta samning um tgfu bkar undirritai eiginmaur hennar, v var einrisstjrn Francos bin a svipta konur lgri. etta voru umbrotatmar.

Sklaus rum fti, (kom t 2013) er gefin t minningu Kristnar Baldursdttur, sem tlai a gera ingu bkarinnar a tskriftarverkefni snu ingar frum. Hn er styrkt af foreldrum hennar og mig langar til a akka eim. inguna annast Kristinn R. lafsson en eftirmli og frileg umfjllun um Matute er eftir Erlu Erlendsdttur.

etta var bkin sem g var a leita a. g veit ekki hva a er vi spnskar bkmenntir sem heillar mig. r eru einhverskonar djpnring fyrir slina, snerta vi tilfinningum sem g ekki ekki einu sinni sjlf. Eins og jga sem jlfar alla litlu vvana sem veist ekki um.


Brf r myllunni minni: Alfonse Dautet

image

Hef veri a lesa bk efti Alphonse Daudet (f. 1840 d. 1897). Hafi aldrei heyrt hann nefndan, rakst hann af tilviljun. Tilviljanir eru merkilegar og g hef teki afstu, a grpa r og lta r stra lfinu. Var a leita a bk eftir Gurnu Gulaugsdttur en kom upp Brfr myllunni minni sem hn les.

etta er 19. aldar saga, full af rmantk. Bkin hefst frsgn af v egar rithfundurinn kaupir gamla myllu Provence, ar sem hann hyggst skrifa, fjarri skarkala heimsins. Taki eftir a jafnvel er kvarta yfir skarkala. Svo koma frsagnirnar hver af annarri. Sgur af flki, drum, lj, vintri, jsgur. Samhengislaust. g var stugt a bast vi samhengi, a r mynduu heild. En af hverju ttu sgur alltaf a tengjast og mynda heild? Lfi gerir a ekki. Samhengi hlutanna, heildarmynd er oftar en ekki tilbningur hugans.

essar frsagnir eru eins og nosturlega unnin mlverk, gti veri eftir Eggert Ptursson. A vibttum fuglasng, grurilm, hughrifum. llu v sem hugurinn skynjar essari dsamlegu nttru Suur Frakklands. Meira a segja flki og fortin vera eins og partur af nttrunni.

etta er unasleg lesning. Helgi Jnsson hefur tt bkina sem kom t slensku 1965. g kann v miur ekki deili anda, en bkin er fallegu og blbrigarku mli.

g tek til baka a sem g sagi upphafi, um a g ekkti ekkert til Daudet. egar g fr a lesa mr til um hann rifjaist upp fyrir mr a g las sgu eftir hann frnsku hj kennara mnum Fririki orvaldssyni M. Sagan heitir Sasta kennlustundin. Miki hefur mr fari aftur v fagra mli.


Hnattving, Jn Ormur og kngabrkaup

EFEC8D0A-8F5B-477B-8DF9-6531921932E2

Samtmi okkar einkennist af vtkum og djpstum breytingum heiminum plitskum, efnahagslegum, lfrilegum og menningarlegum skilningi. Um lei hefur heimsvingin s til ess a a sem ur var fjarlgt er komi nvgi og mtar astur flks og mguleika. N strveldi eflast, sum strkostlega eins og Kna og brtt Indland, en nnur eru a missa mtt sinn til hrifa. Sagan snir a breytingum valdahlutfllum hafa jafnan fylgt srstakar httur og alvarleg tk. Vi lifum v visjrvera tma egar miklu skiptir a skilja hagsmuni, styrk, veikleika og fyrirtlanir rkja og strvelda. Bkin Breyttur heimur varpar ljsi msar raflknar og hnattrnar takalnur okkar tma og snir r sem samhangandi og skiljanlega heild.

Sem sj m er essi klausa innan gsalappa og v ekki mn. g er a lesa/hlusta bk Jns Orms Halldrssonar, Breyttur heimur og tekin r innihaldslsingu vef Hljbkasafnsins slands. etta er merkileg bk, Jn Ormur gerir nkvmlega a sem segir titlinum, hann dregur upp mynd af njum oh breyttum heimi. Valdahlutfllin hafa kannski ekki breyst enn, en efnahagsleg staa er allt nnur. a arf a huga a mrgu. Hvaa hagkerfi, stjrnkerfi, menningarherrar, standa best? Fyrirtkjaheimurinn liggur vert landamri. Lri og lfskjr fara ekki endilega saman. a er eins og tmi og rm hafi skroppi saman, fjarlgir hafa minnka og allt gerist hraar.

Ein af stru breytingunum sem Jn Ormur lsir er dvnandi hrif breska heimsveldisins. N eru hrif eirra frekar menningarleg en heimsvaldaleg. Nstum v upp punt. Og a er einmitt a sem er a gerast , egar heimurinn skemmtir sr vi a horfa konunglegt brkaup. a geri g ekki. ess sta las g vnan skammt Breyttur heimur. etta er lng bk, sem rtt er a taka fngum.

N adraganda sveitarstjrnarkosninga, er hugurinn er stilltur inn hva skiptir mli hr og n. Hversu mikil hrif einstaklingur getur haft me atkvi snu. g fyllist ugg um a flk s leitt plitk, srstaklega egar kemur a v a hinu stra samhengi. Kannski getur eitt lti vel heppna kngabrkaup lfga upp plitska hugsun. Ea svft hana.


Plitsk sjlfshjlparbk fyrir lri: Timothy Snyder. Harstjrn

F19C07A0-2DD9-4DAF-B0E2-E977A2CA6D49

stofum landsmanna rkir linnulaust strsstand, vi blasa hrunin hs og flk fltta. Margir fyllast vonleysi og vibrg er mist au, a menn mist vilja sem minnst af essu vita ea eir skipta um rs. a er bi elilegt og mannlegt a taka bgindum annarra nrri sr og a er raun mannskemmandi a sitja uppi me tilfinninguna um a geta ekkert gert.

a var v krkomi tkifri fyrir mig a rekast bk eftir ekktan frimann, sem talar beint til flks og rleggur v hva hver og einn geti gert til a gera skyldu sna sem borgari. Hann setur hluti samhengi og tekur dmi r sgunni af v egar vibrg einstaklinga hafa skipt skpun um hvernig ml rast.

Bkin er stutt, tekur 2 tma aflestri. Hn skiptist 20 kafla, sem hrista: Nokkur kaflaheiti: Ekki hla fyrirfram: Taki byrg snd heimsins: Skeru ig r: Tri sannleikann: Rannsaki:

g hafi srstaklega gaman af kaflanum ar sem hfundur hvatti menn til a lesa bkur, ekki bara fribkur, heldur lka skldsgur og nefndi meira a segja Karamazbrurna upphaldi mitt.

essi lestur kom sr alveg srstaklega vel gr, var a koma af mtmlafundi vegna standsins Palestnu. g var hrygg. Rttara sagt miur mn. Miur mn t af v a rkisstjrnin hefur ekki enn brugist vi og fordmt voaverkin ea bent a a hvernig srael hundsar lg.

Ra gmundar Jnasson var g og a var nstum eins og hann hefi veri a lesa bk Snyders, kaflann ar sem hann fjallar um hvernig harstjrar vinna markvisst a v a f almenning til a f flk sitt til a lta glpi sna sem normalt stand. a er arna sem rdd okkar skiptir mli. Vi eigum a leita sannleikans. Rannsaka.

etta var stutt bk og ess vegna essi pistill a vera stuttur. etta er sannkllu sjlfshjlpar, bk til a eiga og grpa til. Handbk og upplg gjf til a gefa vinumvinum, ttingjum og barnabrnum.


Fegar fer eftir Hein Br

9A37B6E0-92BE-47FD-A0DC-974505D89B49

Lklega hefi g aldrei rata essa bk nema af v bkaklbburinn minn kva a vinna me freyskt ema. Bkin er skrifu 1940 og kom t slensku 1941 ingu Aalsteins Sigmundssonar. etta er ltil bk, tekur 5 klukkustundir aflestri.

egar g leit yfir hva til var a freyskum bkum Hljbkasafni slands var hn fyrir valinu eftir a g hafi lesi Wikipediu a Hein Br vri einn merkasti rithfundurinn Freyjum fyrri hluta sustu aldar. etta var adragandinn.

Sagan segir fr gmlum hjnum afskekktu byggarlagi. Hj eim br fullvaxa sonur eirra, hann gengur til verka me fur snum. Bskapurinn er allur me gamla laginu og lfsbarttan er hr. upphafi sgunnar er sagt fr v egar fegarnir Ketill og Klfur fara til grindadrps. etta er mgnu lsing. Ketill finnur a kraftar hans til a takast vi erfii eru ekki samir og fyrr. Ekki btir r skk, a me tttkunni steypir hann sr skuld, sem hann er ekki viss um a ra vi. Veiunum fylgir skattur, sem rennur til stra veiunum og leggja til bta. Grindin er g bbt til heimilisins en ekki endilega sluvara til a afla peninga. Hann hefur miklar hyggjur af v hvernig hann geti stai vi essar skuldbindingar. a sem eftir kemur essari sgu, fjallar um str hans vi a standa skilum.

etta er skrtin saga. Hfundur er spar nfn, aeins rfar persnur hafa nafn og einungis karlmenn. Konan er nefnd Ketilskona og ekkert barna eirra hjna sem kemur vi sgu eru nefnt me nafni nema Klfur, au eru nefnd synir dtur og tengdadtur og vilka.

tt lfsbartta gmlu hjnanna s forgrunni sgunnar, fjallar hn ekki sur um breytta tma og tk milli kynsla. Nir bskaparhttir eru a ryja sr til rms Freyjum svo kynslabili verur a gj. Hsakynni gamla flksins, Ketils og Ketilskonu eru saleg enda aki fari a leka. Hbli yngri kynslarinnar skna af hreinlti og lykta af spu. Gamla flki usar um tepruskap og Ketilskonu liggur afskaplega illt or til tengdadtra sinna. Gjin milli kynslanna er ekki dpri en svo a gmlu hjnin iggja hjlp egar reynir. Klfur, yngsti sonurinn og eina barni sem er nefnt me nafni, er greinilega ekki lagi. a er ekki sagt beint t en lesandinn getur sr ess til af textanumessi.essi saga er greinilega full af tknum og lkist um margt jsgu ea dmisgu.

Hfundur sgunnar er fddur 1901 Sklavk Sandey og lklega tekur sagan mi af astum ar. Hann heitir raun Hans JacobJacobsen. Hann fr lhskla Freyjum og seinna til nms Landbnaarskla Danmrkuog vann sar sem runautur Freyjum jafnframt v a vinna a ritstrfum. a er margt sem minnir slenskan veruleika essari bk og sjlfrtt vaknar hj mr spurningin, hvaa slensku skldi hann lkist mest. Tilfinning mn er s a hann lkist meira Gunnari Gunnarssyni en Gumundi Frijnssyni. Hvorugur passar alveg.

g hef risvar komi til Freyja og er heillu af landinu. Vi etta btist a n vetur hef g lesi og endurlesi bkur eftir rj freyska hfunda sem mr finnast frbrir. eir eru Heinesen, Carl Jhan Jensen og Janes Nielsen.

egar g les Hein Br hugsa g til hans sem brautryjanda.


Saga stu: Jm Kalman

F6DC77C8-3625-426D-BB09-D4D60537D32E

Jn Kalman er einn eirra hfunda sem g hef hva mest dlti . fyrstu bkunum hreifst g af trum stl hans, a var eins og a lesa lj. Fir hfundar lsa betur tilfinningum,von, r og ruleysi. Hann notar allan skalann, litrf tilfinninga, n vmni. Bkurnar eru sprottnar rslenskum veruleika og g tk eftir hversu vel honum ltur a lsa venjulegu flki.Flki hans einmitt vonir og rr sem eru ofar hversdagslegu striti, tilgangi lfsins.

g hlakkai til a lesa Sgu stu, n er hn bin enflki r sgunni br enn me mr. tt bkin fjalli um liinn tma, eru ekki fer svipir fortar, heldur sprelllifandi manneskjur. annig upplifi g lesturinn. Eins og stundum ur tengist flki hfundi, sumt eirra hef g hitt ur rum bkum. Bkin er sem sagt a hluta til bygg flki sem var til raunveruleikanum, ekki uppdiktu. g veit hver konan bak vi stu er. Nfnum er breytt, atburum hnika til, en engu a sur get g sem lesandi alltaf tengt. Bkin segir fr mnum samtma, mnu samtarflki.

Hugurinn eytist milli sgunnar sem g er a lesa og sgunnar sem g hef sjlf bi til rfrsgnum og v sem g ekki sjlf til. etta truflar mig. Hvorri sgunni g a tra, eirri sem g hef psla saman ea eirri sem birtist hr? g reyni a minna mig a bkin er skldskapur en fletti samt upp minningargreinum um flki sem g veit a frsgnin byggir .

Bkin er um stu, litlu stlkuna, sem mirin fr fr agnarsmrri, mean fairinn var sjnum. a var fyrir tilviljun a eldri koma heyrir barnsgrt og kemur til bjargar. Bkin fjallar um mur hennar, Helgu sem er lfsgl en gefst upp og fer. Og um furinn hinn svinnandi Sigvalda,gabli, sem skilur ekki hva er a gerast. sta dafnar eins og ffill tni hj fstru sinni anga til hn kemst unglingsr, lendir hn vandrum me a fta sig, hn skammast sn fyrir ftklegt umhverfi sitt og fstru sna. Hn er brgreind,uppreisnargjrn og leitandi. Hn er send afskekkta sveit. a er eins og nr heimur gleypi hana. ar kynnist hn ungum manni sem eftir a hafa mikil hrif lf hennar.Frsagan um sveitardvlina er snilld.

sta eftir a menntast mrgum lndum, einnig hn er lfsyrst.

etta er sterk saga og hn rgheldur mann. g tla ekki a rekja hana frekar hr en vkja a vandkvum mnum vi lesturinn.

Eftir a hafa nloki vi a lesa Min kamp eftir Karl Ove Knausgrd tti ekki a standa mr a lesa opinska frsgn sem byggir lifandi flki. En etta eru lkar frsagnir. Bk Knausgrds er um hann sjlfan, arir eru aukapersnur sem hann lsir utanfr. Sgu stu gerir hfundur flki upp hugsanir, tilfinningar og athafnir. essu tilviki fer hfundur hva eftir anna me flki t fyrir ann velsmisramma sem tkast hj flki, a minnsta kosti mr. g erfitt me a lesa lsingar kynlfi, nema ef vera skyldi frsluefni. Auk ess breyta essar frsagnir oftast litlu um atburars og hva manni finnst um persnur. Og raun eru jafnvel vnduustu stalfslsingar jafn fullkomnar a skapa unakynlfsins og mataruppskriftir eru a lsa bragi . En auvita er etta hluti mannlegrar tilveru og ekki ltill.

Mean g gat enn lesi bkur bkarformi, urfti ekki a hlusta, fletti g hratt gegnum essar lsingar. N sit g uppi me r fullri lengd. Auk ess skammast g mn fyrir a vera svona pempuleg. N hef g sagt a.

Eins og lesendur mnir, sem lesa pistla mna um bkur vita, fjalla eir um samband mitt vi bkurnar sem g les, eir eru ekki ritdmar.

Sambnd er alltaf gagnkvm.

Mr finnst Sgu stu ekki vera loki og b eftir nstu bk


Um bloggi

Bergþóra Gísladóttir

Höfundur

Bergþóra Gísladóttir
Bergþóra Gísladóttir
Ekki bráðung og hef komið víða við því ég er frekar dýr en planta.
Ma 2018
S M M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Njustu myndir

  • BB52A710-F0CE-4682-92D0-2BB822E56228
  • 1A59CE87-7825-437A-A0A5-7BF50072D9C1
  • 7458A74C-13C6-4F3F-A61C-ABC7A1A1F0D9
  • BA0172EE-79F6-483A-8D23-5A9DC480EE9D
  • AF35AB96-DFC8-4CDB-A5C1-DFA7F666ED8C

Heimsknir

Flettingar

  • dag (20.10.): 0
  • Sl. slarhring: 6
  • Sl. viku: 69
  • Fr upphafi: 0

Anna

  • Innlit dag: 0
  • Innlit sl. viku: 56
  • Gestir dag: 0
  • IP-tlur dag: 0

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband